juni 2011- reis naar Minsk en Tarasiki

Verslag van de reis naar Minsk en Tarasiki in juni 2011

26 maart 2007

Op 26 maart 2007 zijn we voor het eerst samen naar Tarasiki geweest. Tarasiki is een gehucht op zo'n 60 km ten noordoosten van Minsk, de hoofdstad van Wit-Rusland.Tarasiki is ook de naam van een psychoneurologisch internaat.  Het ligt aan het eind van de weg. De enige weg eruit is terug. Ons lukt dat, maar de bewoners hebben levenslang. Levenslang voor de enige misdaad die ze hebben begaan: ze zijn met een geestelijke of verstandelijke handicap geboren. Of ze zijn daar als wees geplaatst omdat er geen andere opvangmogelijkheid is.
Van de regering krijgen ze hier anderhalve dollar per bewoner per dag! Voor alles.
Werken met gehandicapten is in Wit-Rusland niet zo populair. In het geval van Tarasiki is er nog een nadeel: 's zomers lijkt het zo mooi te liggen in de vrije natuur, maar om er te werken is de afstand naar de volgende steden, Zjodina en Barysau een groot nadeel. Er is geen openbaar vervoer en eigen auto's zijn schaars.

Het internaat ziet er aan de buitenkant redelijk uit, zeker als de zon schijnt en er zit blad aan de bomen. Maar zelfs op afstand wordt je begroet door een doordringende lucht. Die is op het terrein alleen maar erger en in de gebouwen in sommige ruimtes ondraaglijk. Geen wonder als je de toiletten, bedden en matrassen te zien krijgt. Er zijn nogal wat bewoners incontinent en als je het dan met één luier in de vier dagen moet doen.... Eens in de twee weken in bad. Ondergoed alleen voor enkelen. Als je sommige matrassen ziet en ruikt zou je denken dat wie er geen heeft geluk heeft. Er zijn toiletten bij waar je zelfs bij de allerhoogste nood nog niet op zou gaan....

De gebouwen zijn in 1944-45 gezet door Duitse krijgsgevangenen. Heel stevige gebouwen. Ze hebben al die jaren niets aan de gebouwen gedaan en ze staan er nog. Ook aan de binnenkant is er niets veranderd, afgezien van een enkele traliedeur die ze er zelf ingezet hebben.
Er is dus nauwelijks onderhoud geweest, aangezien daar geen geld voor is en dat is te zien. Wij zouden de gebouwen allang met de grond gelijk gemaakt hebben, want wat we gezien hebben in de meeste ruimtes is verschrikkelijk. Werkelijk mensonwaardig.
In een paar ruimtes zijn - dankzij een stel Ierse vrijwilligers - wat herstelwerkzaamheden verricht, maar er is heel veel kapot. Enkele kamers van bewoners zijn er redelijk aan toe, zelfs op hun manier gezellig te noemen, maar veruit de meeste ruimtes zijn overduidelijk in zeer slechte staat.

We kwamen het eerste gebouw binnen, het zg. Clubhuis. Toen wij er waren was het prachtig weer, zodoende waren er flink wat bewoners buiten; enkelen hadden een geweldig mooie uitstraling en kwamen ons blij begroeten, anderen liepen doelloos rond. Een enkeling lag in een foetushouding op het gras.
In het clubhuis moesten we door een kamer waarin verschillende bewoners wezenloos TV zaten te kijken en we moesten wennen aan de vreemde geur die er hing. In de kamer ernaast lagen stapels puzzels en we begrepen later dat dat de ruimte is waar een aantal mensen bezigheidstherapie krijgt van Tatiana, een jonge vrouw die door het geloof bewogen duidelijk een hart heeft voor deze mensen. We hoorden later dat zij zelfs de meest agressieve bewoners uit de isoleercellen haalt om hen een beetje vreugde te geven. Het is iets nieuws, want ze is de eerste die iets aparts doet voor een klein aantal mensen daar. Verder is er helemaal geen aandacht voor de mensen.
Onze rondleider Zjenja woont in Barysau, een stad 20km daar vandaan. Hij is de voorganger van het tehuis waar hij zijn dagen vult met het zoeken naar mogelijkheden om de bewoners een beter bestaan te geven. Dat doet hij nu al 8 jaar. Het enige wat hij de bewoners kan brengen zonder dat het geld vergt is het evangelie. Hij verzorgt samen met Jana, een tenger vrouwtje van 31 jaar een ochtenddienst van anderhalf uur 6 dagen in de week, zo vertelde hij. Zij heeft als wees gekozen hier te wonen en te werken. 
Zjenja gebruikt een film over het leven van Jezus; hij laat steeds een klein stukje zien, stopt de band en vertelt dan over God aan de hand van die bepaalde beelden. Het is iets dat de mensen begrijpen. Aangezien we 2 dagen verbleven op het internaat hadden we de mogelijkheid om dit ook mee te maken. En warempel, we werden wakker gezongen door een bekend lied: Welk een vriend is onze Jezus. Marga liet deze kans niet voorbij gaan en heeft meegedaan met de viering. Het viel haar op dat een aantal mensen van het gezelschap van ongeveer 20 man de mensen bleken te zijn die zo straalden en hartelijk waren.

Andere dingen die ze doen? Huishoudelijk werk, zoals het eten halen, kolen scheppen bij de stoker, maar ver uit de meesten hangen zomaar doelloos rond. Werken is een probleem omdat ze geen werkplaats hebben, geen gereedschap, geen verkoopmogelijkheden. Om eigen groente te verbouwen is er geen zaad. Wel blijken ze 90 varkens hebben en 10 koeien. Vlees, dat niet vaak gegeten wordt, en melk komen dus van het tehuis. Het voer voor die veestapel krijgen ze van de kolchoz in ruil voor het gebruik van hun vrachtwagen. Er blijken ook een paar bewoners op de kolchoz (collectieve boerderij uit de communistische tijd) te werken. Voor groente dus geen zaad en geen kas en zonder kas is het in hun klimaat problematisch. Ze hebben wel twee trekkers, die het niet meer doen. Ziekenvervoer is helemaal een ramp, zoals eigenlijk alle vervoer.

Een van de vele problemen is het drinkwater. Dat wordt uit het moeras opgepompt en dat betekent dat het stijf staat van allerlei troep en zo een ramp is voor de gebitten van de bewoners. De meesten hebben zodoende alleen nog wat bruine stompjes over. Ja, een waterzuivering kost tienduizend euro.....

We werden meegenomen door hoofdzuster Lilia, die verwoede pogingen deed om ons e.e.a. uit te leggen, terwijl we de gebouwen 'inspecteerden'. Wij moesten alle zeilen bijzetten om niet onpasselijk te worden van de doordringende lucht die er hing. De puinhoop was
totaal: het gebouw van binnen verrot, de inboedel nog meer en de mensen wrakken: geestelijk en lichamelijk. Met nauwelijks fatsoenlijke kleding aan hun lijf, velen zonder matras op een ijzeren legerbed doorgezakt tot op de grond, of alleen een plank. En die een matras hadden: een stuk schuimrubber zonder omslag dat aan alle kanten afgekloven was en van boven en van onder van allerlei vreemde vlekken en kleuren voorzien. De meesten hadden dekens, van die gestikte dekens waar de vulling uithing. Met onbestemde kleuren. We zagen enkele kussens, maar die zouden ze bij ons zelfs op de stort weigeren.

En dan de mensen. Ze lagen op de vloer en op bed, alsof hun benen en armen op allerlei plaatsen gebroken waren en daarna rond het gebroken lijf gesmeten. Angst, bij velen pure angst in de ogen. In een paar ruimtes zaten zo'n 10 mensen op een hoop in vreemde houdingen en met een zeer angstige en boze blikken ons aanstaarden. Honden in ons land leven koninklijk in vergelijking met hen.

Gedurende de rondleiding hebben we gekeken wat er zoal nodig is om deze mensen een menswaardig bestaan te geven Zoals het nu is, kan en mag eenvoudig weg niet. We hebben de 2e dag van ons verblijf met een aantal mensen besproken over de zaken die nodig zijn. We hebben daar notitie van gemaakt en nu is het aan ons om te helpen. Praktisch.

Dit is een kleine indruk van het internaat. Het heeft ons zeer diep geraakt, dat deze kwetsbare mensen in zulke erbarmelijke omstandigheden moeten leven. De bewoners kunnen het zelf niet vragen, maar wij mogen - nee, moeten - hun stem zijn en actie ondernemen. Want er staat:

Spreek voor hen die weerloos zijn,
bescherm het recht van de vertrapten.
Spreek, oordeel rechtvaardig,
geeft de armen en behoeftigen hun recht.

Veldhoven, maart 2007

mei/juni 2008

Na wat voorbereidend werk in Minsk vertrekken Hans en Marga op vrijdag 30 mei naar het Psychoneurologisch Dom Internat in Tarasiki. Natalja Parukova (de gastvrouw van Marga en de voorzitter van Tsjernobylskij Aist) gaat mee en Julia, de stagiaire van Natalja, die tevens als Duitssprekende tolk fungeert. Verder hebben we nog twee stagiaires, ook allebei studentes maar dan voor Engels: Zina en Masja.

De chauffeur van de beddenfabriek heeft om 8 uur z'n vracht van 44 bedden al afgeleverd. Als we aankomen laten ze ons de bedden in het depot zien, d.w.z. we zien de matrassen en in karton ingepakte bedden die nog in elkaar gezet moeten worden.

Als alles drie keer nageteld is krijgt de chauffeur op de direkteurskamer z'n 11.632.157 roebel. We weten nu meteen de preciese afmeting van deze matrassen: 195 x 80 cm.

We hebben een gesprek met Viktor Iwanowitsj, de direkteur.

Ze hebben net een uitgebreide inspektie achter de rug, waarbij alles gekontroleerd is dat een mens maar kan bedenken: de boekhouding, het opleidingsnivo van het personeel, de spullen in de keuken, de aanwezigheid van apparatuur van de arts, enz. Op papier zal het allemaal wel geklopt hebben....

Bij een echte auto op de foto	De nieuwe matrassen net gelost

We vertellen over onze kontakten met de Ieren en de Engelsen (Michael Rye).

Geen van de andere organisaties die op Tarasiki aktief zijn werkt volgens een kontrakt. Als wij dat willen is er geen probleem. De gedachte om de krachten te bundelen in een koepel Vrienden van Tarasiki wordt instemmend begroet.

Van de overheid is voorlopig niets extra's te verwachten: het gewone bedrag voor onderhoud en dagelijkse voortgang, verder niets. Het bedrag dat ze voor restauratie voor dit jaar hebben is praktisch op. Het is vaak moeilijk om aan bouwmaterialen te komen. Door grote bouwaktiviteiten alom in WR zijn bouwmaterialen schaarser en duurder dan eerst.

Er zijn nu nog 80 nieuwe bedden, met matras, lakens en slopen nodig. Kussens hebben ze genoeg. Dekens ook.

Een ander groot probleem: de wasmachine. Die wordt gebruikt voor de was van de bewoners en de dienstkleding van het personeel. Hij is nu definitief kapot, wat ons niet verbaasd nadat we hem de vorige keer gezien hebben. Een nieuwe machine - groot formaat - kost 14 miljoen roebel, ongeveer € 4350.

Er is nog iets gestopt: de mixer waarmee ze in de keuken het eten eetbaar maakten voor de 40 bewoners die niet kunnen kauwen. Zo'n machine kost 1 miljoen roebel; die kopen we later, want zoveel geld hebben we als reserve.

We noteren een vraag naar bepaalde medicijnen. Het zou voor ons mogelijk moeten zijn om medicijnen die in WR niet of nauwelijks te krijgen zijn zonder problemen vanuit Nederland mee te brengen. We krijgen later op het Departement voor Arbeid daar de juiste informatie over.

Een grote wens van ons is dat Viktor met ons naar het Internat No.3 in Minsk gaat. En dat doet hij. Het bezoek wordt voor a.s. dinsdag geboekt.

Hans gaat met Tatiana, dochter van Natalja, naar Zjodina om de broeken en sokken te kopen in de fabriekswinkel. Voor anderhalf miljoen aan broeken en sokken rijker keren ze terug.

Marga en de anderen blijven op het Internat. Omdat het heel lekker weer is en er zodoende een flink aantal mensen hun grauwe kamers hebben verlaten voor de blauwe lucht, krijgen ze al lopende over het terrein verschillende gesprekken en m.b.v. Zina schrijft Marga een aantal ‘;levensverhalen’; op van bewoners. Diep trieste geschiedenissen en ze kan niet anders dan constateren dat hun situatie naar de mens gesproken erg hopeloos is. Mensen zoals ieder ander, maar met een totaal andere achtergrond, geheel andere toekomst, niet bepaald rooskleurig te noemen, zwak uitgedrukt. Woorden als levensvreugde, geluk, blijdschap en hoop lijken voor de meeste bewoners onbekende begrippen te zijn.

Door de gesprekken krijgen de gezichten op de foto's van vorig jaar een naam met een verhaal erbij. Het maakt alles niet eenvoudiger, sterker nog, omdat het gezicht een naam heeft, zet het je nog meer aan tot actie, je kunt onmogelijk neutraal en koud blijven. We zijn immers niet beter dan zij, dat is onze volle overtuiging.

We hebben samen een gesprek met de arts, Tamara Iwanowna (65) en de hoofdverpleegster Larisa Jewgenjewa.

Er zijn nu 274 bewoners, met lichamelijke, geestelijke en verstandelijke problemen. Van die bewoners zijn er 100 die extra hulp nodig hebben. Er zijn er 40 die helemaal niet mobiel zijn door verlamming. Er is een konstant gebrek aan pampers, maandverband en gewoon verband. We nemen een paar heel konkrete vragen om drie soorten verband die in WR niet te krijgen zijn mee.

Dan waren er vragen naar medicijnen waar ze geen geld voor hebben. We besluiten de volgende dag naar de apotheek in Barysau te gaan en daar een voorraadje aan te schaffen.

Er werken nu 16 verpleegsters in 4 ploegen. Tamara noemde dat 1 verpleegster op 20 bewoners. Die 20 is dus afgerond aangezien 100 mensen verpleging nodig hebben. De verpleegsters hebben geen van allen een gespecialiseerde opleiding voor deze specifieke bewoners. Er zouden 2 artsen moeten zijn, maar Tamara is nu de enige.

Volgens de personeelslijst zou er een psycholoog moeten zijn, maar de laatste is ruim 2 jaar geleden met pensioen gegaan. Dit is dus een psychoneurologisch instituut zonder psychiater, zonder psycholoog, zonder fysiotherapeut, zonder op deze bewoners gekwalificeerd verplegend personeel!

Het is het bekende probleem: afgelegen ligging en lage lonen. Een verpleegster verdient gemiddeld 380.000 roebel per maand, dat is ongeveer 113 euro. Zij als arts verdient 500.000 roebel per maand, dat is ongeveer 150 euro. Daarvoor werken zij 12 uur per dag, want de bus komt 2 x per dag: om half 9 's ochtends en 's avonds. Tamara werkt nu 2½ jaar op Tarasiki. Haar droom is een betere toekomst voor de ‘kinderen’. Dit is een meer gebruikte uitdrukking voor de bewoners, ook al lopen de leeftijden uiteen van 18 tot 85.

Die avond doen we onder de bezielende leiding van Zina en met hulp van Masja met een grote groep bewoners allerlei spellen. Eerst was het een klein groepje wat deelnam, maar daarna volgden er meer. De een schoorvoetend, de ander rende, verlangende om met ons samen plezier te maken: een zeldzaam iets op Tarasiki. We deden heel eenvoudige spellen, zoals om te beginnen elkaars namen proberen te onthouden door er een steeds langere keten van te maken. Daarbij speelt de bal een belangrijke rol en dat blijft de hele avond zo. Het grootste vermaak komt bij het laatste spel: in twee groepen tegenover elkaar met een grote ruimte er tussen. Elke groep vormt een keten en van de andere groep wordt er eentje uitgedaagd om te proberen die keten te doorbreken. Lukt dat dan mag de winnaar iemand uit de gebroken keten meenemen naar het eigen kamp. Lukt het niet dan moet hij/zij zich bij de ongebroken keten aansluiten. Inmiddels zijn er ook een drietal kinderen uit het dorp die mee komen doen. Ze zijn bekend bij en met de bewoners. De bewoners spelen het spel heel sportief: ook de zwakkeren komen aan de beurt en ze worden door beide groepen aangemoedigd.

Blindemannetje doet het ook goed op Tarasiki	En prijs!

In de tijd dat Hans ´s middags naar de winkel was en Marga wat gesprekken had her en der, bezocht ze ook op verzoek van een zekere Anton samen met Masja een van de gebouwen, waar hij vol trots zijn kamer liet zien. Het is een kamer met 4 bedden en een tv op een tafel in het midden. Boven zijn bed hangt een rekje aan de muur waarop een oude radio-cassette-recorder staat. Dat is heel erg belangrijk voor hem, want hij heeft niets anders. Het apparaat werkt niet meer fatsoenlijk, maar ja..

In de kamer ernaast slaapt en woont Slava, een forse grote man die een verwarrend verhaal afsteekt. Hij vertelt zijn probleem en hij geeft aan dat hij zo graag rust wil hebben. Hij vertelt ook dat hij nooit meer buiten komt, want "hij hoort hier niet", zo zegt hij!

Toen we even later aan het buitenspelen waren, zagen we dat hij schoorvoetend naar buiten kwam en weliswaar niet deelnam (een stap te ver??) maar van een afstandje alles bekeek.

Als we de andere middag vertrekken wordt het ons nog vaak verteld: "Het leven hier is zo doods en eentonig, maar gisterenavond zullen we nooit meer vergeten!"

Met de nodige muggenbeten gaan we tegen het donker naar binnen en al tamelijk gauw daarna worden de bedden opgemaakt en gebruikt voor de nachtrust. Hans slaapt in de kamer van de kapper die niet al te vaak door de kapper zelf gebruikt wordt en Marga, Natalja, Masja en Zina in de 2 kamers in het clubgebouw.

Op zaterdagochtend worden we al vroeg gewekt door allerlei kreten buiten. Het weer is weer prima en enkele bewoners zijn blijkbaar al vroeg aan het wakend oog van de nachtzusters ontsnapt. Zo te horen zijn het ook niet de gemakkelijkste bewoners die nu rondstruinen.

Marga vertelt: Aangezien ik al heel vroeg wakker was en het nog stil was in het gebouwtje waar wij sliepen, ging ik naar buiten kijken om te zien hoe een prachtige ochtend er uit zag op Tarasiki. Aangezien het mooi, droog weer is, staan er een aantal mannen tegen de muur van het mannengebouw, ieder in hun eigen wereldje, er is nauwelijks enig verbaal contact met de ander. Langs de andere kant van het huis zitten ze allemaal op de grond. Ik zie mannen in rolstoelen, waarschijnlijk neergezet door medebewoners. De een strompelt, de ander mompelt. Een troosteloze blik op ieders gezicht. Een oud vrouwtje praat volop tegen een onzichtbare gesprekspartner.

Verder op het grasveldje ligt een man in zijn onderbroek verder te slapen of te zonnen, wonderlijk, want het wemelt van de muggen die naarstig op zoek zijn naar vers bloed. Aangezien het internaat in een moerassig gebied ligt en het na enkele regenachtige dagen weer zonnig is geworden, komen ze met horden tegelijk op het menselijke vlees af. Overigens - ze zijn ook dol op Nederlands bloed!

Veruit de meeste bewoners lopen in smoezelige kleren rond, broeken die met smalle repen stof omhoog gehouden worden. In de verte zie ik Dima aankomen, mank vanwege zijn halfzijdige verlamming en in zijn verschrikkelijk smerige kleding. Dima heeft gisteren ook meegedaan met het spel en wat heeft hij genoten, Eén met de rest, geweldig!

Toen we vorig jaar maart (2007) in Tarasiki waren hoorden we dat er een ‘activeiten’begeleidster begonnen. Zie iets meer over haar in het vorige verslag. Na het ontbijt komt Tatiana Osinina, zo heet ze, van de dagbesteding op bezoek. We komen weer iets meer te weten over haar werk. Behalve op Tarasiki heeft ze nog een baantje in Barysau waar ze met man en zoontje woont. Bovendien studeert ze ook nog in deeltijd in Vitebsk voor ontwerper. Ze wordt voor haar werk op Tarasiki door een Ierse betaald. Ze is heel blij met de eigen ruimte die ze nu heeft. Er is een vast groepje dat zoveel mogelijk tijd bij haar doorbrengt. Er wordt vooral getekend, geschilderd en muziek gemaakt. Zelf gaat ze ook de bedlegerigen wel eens opzoeken om ook met hen iets te doen aan creativiteit. Het is prachtig om te zien wat ze voor elkaar krijgt, maar helaas staat ze niet op de loonlijst van het internaat..

Larisa met haar medicijnen	Creativiteit van enkele bewoners

Daarna met Larisa en Masja naar de apotheek in Barysau. Ze mag voor anderhalf miljoen roebel kopen. Uiteindelijk koopt ze precies wat ze nodig hebben en niet meer. Na anderhalf uur heeft ze voor dik een miljoen roebel aan allerlei medicijnen in allerlei vorm. Alles wordt drie keer nageteld en gekontroleerd en goed bevonden. Ze hebben hier geen spullen tegen de muggen, die moeten we ergens anders halen. Dat doen we ook en daar koopt ze voor bij 300.000 roebel, zodat het totale bedrag toch zo'n kleine anderhalf miljoen roebel wordt. Ze heeft blijkbaar heel goed bij zichzelf overlegd hoe ze het aangeboden bedrag moest verdelen.

Aangezien het 1 juni is, de dag van de bescherming van het kind, wordt er in de zaal van het clubgebouw twee keer een ‘voorstelling’ gegeven voor de bewoners. Deelnemers zijn enkele bewoners die graag zingen en die samen met Jana een aantal liedjes d.m.v. een karaokeband ten gehore brengen. Een enkele keer wordt er ook een poppenkast tevoorschijn gehaald waar dan door dezelfde mensen een verhaaltje in uitgebeeld wordt.

Hartverwarmend! De zaal zit stampvol en bijna iedereen luistert graag naar wat zo gebracht wordt. Aangezien enkelen wisten dat Marga ook piano speelt krijgt ze de gelegenheid om een aantal liederen te zingen en spelen. Weliswaar op een krakkemikkig keyboardje zonder standaard, maar dat is helemaal niet erg. Vorig jaar had Marga een 'dienst' bijgewoond en toen hoorde ze liederen die wij ook kennen. Behalve 2 Engelstalige (die vantevoren vertaald worden door Zina) zingt Marga enkele van die liederen en het is mooi om te zien dat er bij een aantal mensen een blik van herkenning verschijnt. Wat is muziek dan toch een geweldig fenomeen! Gelukkig speelt daar de taalbarrière geen enkele rol.

Na het concert worden buiten de mutsen en sjaals uitgedeeld die door een paar Veldhovense dames vol liefde en overtuiging gebreid en gehaakt zijn. Hier en daar is er wat gemor als door de leiding een sjaal of muts omgewisseld wordt omdat het een 'verkeerd' kleurenpaar is, maar uiteindelijk is iedereen heel tevreden!

Het afscheid duurt lang. Er moet nog eindeloos gefotografeerd, gedag gezegd, bedankt worden voor de gezellige avond vantevoren. Maar uiteindelijk vertrokken we dan toch, met een zwaar gevoel in ons maag.

We beseffen dat we niet alle vragen hebben gesteld en niet alle dingen gezien en nagelopen heb die we wilden zien en nalopen, maar wij hebben desondanks onze tijd ten volle benut.

Op zondag houden we zoveel mogelijk rustdag en maandag wordt gebruikt voor andere bezoeken onder leiding van Natalja, waaronder een bezoek aan het oorlogsmonument Khatyn.

Op dinsdag komt Viktor alleen met chauffeur uit Tarasiki. We pikken Masja op die voor ons zal tolken. Ze woont vlakbij het Internat No. 3.

Na een korte kennismaking en een inleidend verhaal leiden de direkteur Anatoli Semjonowitsj en Alla Sosnowskaja (hoofd van de verpleging) ons rond. Viktor lopen af en toe de tranen over de wangen als hij ziet hoe piekfijn het er op de meeste plaatsen daar uit ziet. Veel tweepersoonskamers met eigen toilet en douche, ruimte voor privacy, prachtige bedden uit Rusland afkomstig. Deze situatie, die eigenlijk normaal zou moeten zijn, is bij Tarasiki paradijselijk! Hier geen tweedehands spullen, of het moet de Eindhovense snoezelruimte zijn, die er overigens als nieuw uitziet. Veel ruimte en tijd voor therapie.

Anatoli biedt Viktor aan om te helpen bij bepaalde managementproblemen en om een delegatie verplegend personeel uit Tarasiki te ontvangen en kennis te laten maken met hun vernieuwde aanpak van behandeling. Dat is net wat we moesten hebben! Dat wij uit Nederland moeten komen om deze twee direkteuren bij elkaar te brengen.... Nou ja, wij zijn vandaag de katalysator die de reaktie op gang krijgt. Al met al een inspirerend en emotioneel bezoek.

Daarna moeten we een tijdje wachten, want de maalmachine moet gekocht worden en het is intussen middagsluiting. Marga, Masja en ik gaan het kloostercomplex bekijken. Twee heel fraaie kerken, omgeven door een muur met daarbinnen een prachtige bloementuin. Daarna nemen we afscheid van Masja. We hebben een fijne tolk aan haar gehad, als persoon en als vertaalster.

Na de middagpauze voor 1.165.840 roebel de maalmachine gekocht en kan er weer zonder probleem eten bereid worden voor de 40 bewoners zonder tanden.

We hebben Viktor nog een flink hart onder de riem gestoken - dat Tarasiki over 5 jaar onherkenbaar veranderd is, en misschien al eerder!

Viktor Iwanowitsj in gesprek op Internat No. 3	De tuin van het klooster bij Internat No. 3

Daarna neemt Vladimir ons mee naar Stanislaw Boeko. Hij is hoofd van de afdeling die klachten van burgers behandelt. Hij vertelt dat zijn afdeling door de president persoonlijk is ingesteld en dat zij alle problemen op moeten lossen. Als ze dat niet doen zwaait er wat. Zijn kantoor is in het presidentieel paleis.

Wij hebben een heel goed gesprek. We kunnen gelukkig ook het een en ander vertellen over de vooruitgang die we al aan het maken zijn: materieel over wat we al gekocht hebben en immaterieel over het bezoek aan Internat No. 3 in Navinki en de verandering in Viktor.

Stanislaw belt Maria Alexandrowna en maakt gelijk een afspraak voor ons voor de volgende dag.

Woensdag 4 juli om 10 uur moeten we op het Departement voor sociale zaken en arbeid zijn. Vladimir begeleidt ons. We ontmoeten Maria Aleksandrowna en haar collega weer. We leggen uit wat we tot nog toe voor Tarasiki gedaan hebben. Ook dat wij natuurlijk niet alle gebouwen en infrastruktuur voor onze rekening kunnen nemen, nog helemaal afgezien van de droom waar Maria bij ons vorige bezoek over sprak: het hele Internat daar weghalen en vlakbij Barysau weer opbouwen. Wat we wel kunnen doen we: nu voor bedden en straks misschien voor stoelen zoals we die op Internat No. 3 in Navinki gezien hebben. We willen ook proberen een vergunning te krijgen om medische zaken in te voeren. De verbandmiddelen waar ze nu om gevraagd hebben kunnen we gemakkelijk smokkelen, dat is waar. Maar we willen als stichting ons graag aan de geldende regels houden. De collega van Maria schrijft op waar Viktor de aanvraag in moet dienen. "Het is een lange procedure"" - dat zal wel een heel lange zijn als ze hem hier al ‘lang’ vinden.

Dan een belangrijk punt voor ons. We vertellen van ons bezoek vorige jaar met Ingrid van der Lubbe en wat zij voor Internat No. 3 gedaan hebben en dat zij dat ook wel willen voor Tarasiki; hoe wij hopen dat Viktor nu zover is om over een hulpvraag aan Lunetzorg na te denken.

Nu ons probleem: waarom is er geen psychiater, geen psycholoog, geen psychiatrisch geschoold personeel, geen fysiotherapeut? Terwijl die op andere plaatsen wel zijn. Natuurlijk weten wij van het probleem van de ligging van Tarasiki, maar dan nog.

Maria legt uit dat er volgens de personeelslijst wel een psycholoog zou moeten zijn. Ze zoekt op en vindt dat de vorige zo'n 2½ jaar geleden met pensioen gegaan is. Het is hoe dan ook de taak van Viktor om een nieuwe te vinden. Wij zeggen dat wij het zo'n belangrijk punt vinden dat wel eventueel met een salarisbonus willen werken. Maria belt meteen met Viktor om een en ander te bespreken. Het wordt een stevig gesprek.

We praten nog even over kontraktmatig werken. Maria geeft aan dat we in zo'n kontrakt duidelijk op moeten nemen wat de plichten en rechten zijn, en de plannen over scholing. Met zo'n kontrakt en zo'n planning is het mogelijk om iemand naar het buitenland voor bijscholing te sturen.

We nemen met een tevreden gevoel afscheid. We mogen de volgende keer gerust terugkomen om bij te praten.

's Avonds wordt de ‘treinkoffer’ door Joera en Tatiana gevuld met tekeningen en schilderijtjes van Downkinderen die Marga gaat proberen te verkopen.

We zijn dankbaar dat we kunnen zeggen dat het wederom een heel waardevol bezoek geworden is. Met hartelijk dank aan alle mensen die ons steunen d.m.v. giften en gebed, in raad en daad!

Met echte Veldhovense muts en sjaal	Vrienden van elkaar en van ons

november 2008

Op dinsdag 11 november 2008 is Hans alleen richting Minsk en Tarasiki vertrokken. In de loop van die week en het begin van de volgende week heeft hij een programma voor het Dom Internat afgewerkt.

Op donderdag een bezoek aan het Achremtsjiekcollege waar Natalia Parukova wachtte met een nieuwe tolk - Tatiana.

Eerst een gesprek met een leraar fotografie, Konstantin Jewgenjewitsj Netyljow. Hij wil foto's maken op Tarasiki die wij kunnen gebruiken. Hij zal ze op CD zetten en wij kunnen dan zelf voor de afdrukken zorgen. Gepraat over wat voor soort foto's. In elk geval foto's die mensen aanspreken, zodat ze hun hart openen voor wie er leven en hoe. Hij wil foto's maken die mensen iets proberen te laten zien van de binnenkant van degene die er op staat.

Daarna een gesprek met een advocaat, Nikolai Petrowitsj Sjalimo-Siwets die lid is van de plaatselijke Rotaryclub. Hij kan helpen bij het opstellen van een samenwerkingscontract. Volgende week woensdag gaan we naar het Departement voor Sociale Zaken en hij zal meegaan. We weten dan van Viktor (de direkteur) wat hij in het kontrakt wil en van het Dept. wat zij aanraden. Deze advokaat kan dan voor de juiste formulering zorgen. Trouwens, hij denkt dat het meer voor gebruik in Nederland nuttig zal zijn dan in WR. Later zei hij dat we het contract bij de douane en dept van humanitaire zaken e.d. aan zouden bieden. Daar zouden we best weleens voordeel van kunnen hebben, zei hij.

Op vrijdag 15 bestond het programma uit een bezoek aan de Linguistic University, zeg maar Talenuniversiteit, en de registratie bij de vreemdelingenpolitie.

Op de Talenuniversiteit een verhaal voor een hele groep studenten, zo'n 150. Natalia, Masja en Zina zijn begonnen om studenten op de universiteit te interesseren voor Tarasiki. Ze heeft daarvoor de medewerking van de leiding van de universiteit, o.a. de dekaan. Een van de studenten, Igor, heeft fotografie als hobby. Hij wil graag op Tarasiki foto's maken en daar een reportage van samenstellen die wij ook kunnen krijgen. Volgende week dinsdag gaat hij mee daar naar toe.

Daarna met Margarita naar de registratie. Daar bleek dat ik toch een verzekering af moest sluiten. In de trein hadden ze gezegd dat ik er geen nodig had vanwege de humanitaire uitnodiging. Ik moest ruim 13000 roebel betalen voor de registratie en ook zoiets voor de verzekering. Voor de verzekering konden we op het buro betalen, maar voor de registratie alleen in bepaalde banken en op het postkantoor.

Al met al, vandaag een administratieve klus geklaard: de registratie.

Bovendien voor ons projekt geprobeerd studenten te interesseren dat ze spullen en geld willen inzamelen en er misschien een keer op gaan treden. Ik heb gevraagd om dan niet alleen in de club op te treden, maar vooral de bedlegerigen niet te vergeten, want die hebben nooit iets anders dan alleen kale muren en hun eigen ellende. Die verdienen het nog meer eens een opkikkertje te krijgen.

Later hoorde ik dat de studenten in een paar dagen tijd al een hele hoop spullen - o.a. radio's - hadden ingezameld.

Op zondag ontmoeting met Vladimir. Hem het geld voor de onlangs aangeschafte bedden gegeven.

Vladimir heeft me ook een officiele kopie van de twee rekeningen (bedden en matrassen) gegeven voor de boekhouding.

Met Margarita en Vladimir nog allerlei lopende zaken en ontwikkelingen besproken.

Op maandag ben ik 's ochtends met Margarita mee naar haar school geweest en 's middag nog een andere school bezocht.

Op dinsdag het hoogtepunt van het bezoek: naar Tarasiki. Om 10 uur op het Achremtsjiekcollege. Het was een heel gezelschap in het busje: Natalja, Zina en Masja als tolken, Igor student van de Talenuniversiteit op eigen initiatief om foto's te maken, de fotograaf van het Achremtsjiek Konstantin, ik zelf nog en de chauffeur.

Op Tarasiki werden we door Viktor opgewacht en verwelkomd. Er was gelijk een aantal bewoners dat het bezoek in de gaten had en op ons afkwam. Tot m'n stomme verbazing was er een heel stel die zelfs mijn naam nog kenden. Natuurlijk was m'n vriend er ook, de man met de pet over de ogen die me als vriend verwelkomde en omhelsde en zoende.

Lilia was er ook en Larisa stond ons bij de eetzaal op te wachten. Ze had eigenlijk vrij maar was gekomen om ons te zien. Teleurstelling alom dat Marga er niet bij was.

Trouwens mooi om te zien hoe hartelijk Masja en Zina begroet werden en hoe gemakkelijk ze met de bewoners omgaan, terwijl ze er zelf toch niet meer dan een keer of drie, vier geweest zijn.

Onderweg had Masja gezegd: "it is impossible not to go there because of all my friends there"!! [Het is onmogelijk om er niet naar toe te gaan door alle vrienden die ik er heb] Ze zei het zo eerlijk en vanzelfsprekend dat ik er even stil van werd.

We moesten eerst lunchen, ook al was het pas half twaalf. Daarna bij Viktor op de kamer bespreking. De nieuwe dokter was er bij. Ze heet Nadjezjda en ze verstaat een heel klein beetje Engels.

Dat was meteen een punt: ik heb haar gezegd dat om eventueel een keer voor cursus naar Nederland te komen, ze wel aardig wat Engels moest verstaan en ook een beetje spreken en dat ze dit met Vladimir kan bespreken.

Ik heb benadrukt dat het er niet omgaat dat ze uit Nederland even komen vertellen hoe het allemaal moet, maar dat ze als collega's andere collega's - in dit geval Nadjezjda en haar staf - willen helpen. Dat de hulpvraag van hun moet komen en konkreet moet zijn. Ze had meteen een vraag: De bedlegerigen, wat kun je met hen doen? Ze zal nog een beetje nadenken en dan laten weten wat haar vraag of vragen zijn.

Bedden zijn er nu genoeg. De meeste zijn in gebruik, de andere staan op de kamers die nog opgeknapt worden. De Ieren hebben een ongelooflijke hoeveelheid werk verzet, en heel mooi werk. De kamers die nog niet klaar zijn kunnen door eigen personeel afgewerkt worden. Daarna kunnen alle mensen weer naar hun eigen kamer, nu zitten ze toch nog een beetje op elkaar.

De beschermhoezen. Uitgelegd waarom we er nu geen hebben en ook geen kunnen kopen (geldkrisis). Ze begrijpen dat, maar ze hebben er wel 300 nodig omdat elk bed het risiko loopt op een nacht aan de beurt te zijn.

Het nieuwe speerpunt voor volgend jaar. Ze zouden graag zien dat er spullen voor de fysiotherapie beschikbaar kwamen. Er is een verpleegster van de eigen groep die een opleiding volgt. Zjenja had een folder bij zich waar allerlei apparatuur in stond, sommige nuttige, sommige misschien een beetje minder.

Wat ze als kado uit Meerveldhoven zouden kunnen gebruiken? Alles. Maar om iets te noemen dat een mooie richtlijn voor gulle gevers zou kunnen zijn: een wasmachine of een droger. Bedrag: zo'n 70 miljoen roebel. Het lijkt me een beetje hoog gegrepen, maar allez, ik weet in elk geval wat.

Alexander Volosjenjoek, de orthopedisch chirurg. Natuurlijk is hij welkom. Hij mag elk moment bellen om een afspraak te maken.

Psychiatrisch verpleegkundige uit Nederland - van harte welkom. Arts - welkom. Tandarts - welkom. Er is een boor e.d. Elke week op zaterdag en zondag komt er een tandarts uit Barysau. Pedicure - welkom. Natuurlijk geen probleem om een gediplomeerd verpleegster de kunst bij te brengen. Dat zien ze helemaal zitten.

Liever niet al deze mensen tegelijk. Dat zou onhandelbaar worden en moeilijk om voor allemaal onderdak te regelen. Ze willen mensen dan bij collega's onderbrengen.

Valentina, van het kinderwerk, had gezegd dat ze graag mensen die bedlegerig zijn wilde bezoeken. Ze is meer dan welkom om dat te doen. Er komen af en toe mensen die dat doen.

Samenwerkingscontract. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn, want ze hebben ze kant en klaar. Zjenja haalde er meteen een stel op. Bij het doorlezen zag ik dat het nergens over onderwijs ging. Dat moet er dus in want dat was het hoofdpunt waarom wij dat wilden: volgens Maria Alexandrowna was dat van belang als t.z.t. mensen naar Nederland zouden komen. De aanpassing kan dus later gebeuren, want dat belangrijkste punt speelt nog niet. Ik heb een model bij me en Margarita zal onze aanpassing in het Russisch vertalen.

Viktor maakte melding van drie dringendste problemen waar hij op dat moment mee zit: een grote koelkast, ondergoed en waspoeder. Op een of andere manier zijn deze drie nu aan de top van de ijsberg van dringende problemen gekomen. Als je hier 10 minuten rond kijkt wordt de grootte van die ijsberg je erg duidelijk. Behalve de nieuwe bedden en matrassen is er toch eigenlijk niets. O ja, toch, wat oud spul dat bijna niet meer te gebruiken is of dat er elk moment mee kan stoppen of het al niet meer doet. Hier kunnen ze nog jaren hulp gebruiken en ik zit nu zonder geld....

Maar, dacht ik, als ik nu eens snel beslis en morgen aan Vladimir vraag of hij nog even op het restant van zijn geld wil wachten, dan kunnen we toch zeeppoeier halen. Dan kunnen ze tenminste weer wassen. Ze hebben 280 kilo per maand nodig. Dat is een kleine miljoen roebel. Zina, het hoofd van die afdeling en ik naar Barysau. Bijna 300 kilo - met eigen hand het busje in gesjouwd.

Terug uit Barysau waren de anderen net klaar met eten. Toen wij met ons tweetjes en Viktor ook aan het eten. Soep, aardappels waar ze moes van gemaakt hadden en toen boter op gesmolten, met twee grote lappen vlees en een bak met koolsalade. Geef een Wit-Rus een gast en alles gaat uit de kast...

Nog even rond gekeken naar de bedden en bij Tatiana Osinina, die er vandaag was. Maar ik kreeg weinig of geen kans om te praten en al helemaal niet voor het voor mij op één na belangrijkst punt, het bezoeken van bedlegerige bewoners: ik moest opschieten want we moesten snel naar Minsk. Buiten een ontroerend afscheid met allerlei bewoners. We (ik ook) werden links en rechts geknuffeld en gezoend, armen werden vijf centimeter langer gerukt, enz.

De hele dag is de temperatuur net onder nul geweest. Het weer was prachtig, de lucht zuiver. Het afscheid hartverwarmend.

Natalia laat weten dat er morgen geen afspraak is met Maria Alexandrowna en ook niet met haar baas: op het departement zijn ze te druk met een gerechtelijke procedure.

Op woensdag heb ik behalve geld voor gemaakte onkosten naar Natalia brengen en een dagverslag typen voor onze Stichting niets hoeven doen. Geld om Vladimir verder te betalen hebben we niet. Morgen komt Vladimir hier en dan zal ik het verder met hem bespreken.

Op donderdag hebben we door omstandigheden evenmin een bezoek kunnen brengen aan Stanislaw Buko. Margarita zal verslag aan hem uitbrengen over wat we dit jaar gedaan hebben.

We eten vroeg. Daarna vertrekken we richting station. De trein vertrekt precies op tijd. Met vijf overstappen en ruim 1800 kilometer in de wielen (van de trein) kom ik 20 minuten te laat in Eindhoven aan.

Vrijdagavond om 11 uur thuis!

verkort verslag reis april 2009

In de laatste week van april waren we met z´n drieën weer een paar dagen te gast op het Dom-Internaat in Tarasiki: Marga, de voorzitter van de Stichting Parels van Tarasiki, Hans, de secretaris en Mirjam, een pas afgestudeerd physician-assistent. Dank zij de geweldige steun van particulieren en vooral van diverse kerken konden wij wederom veel spullen voor de mensen daar aanschaffen. Zo voor alle dames twee setjes ondergoed en voor de heren elk één; 174 stuks zomerbroeken voor de mannen en 70 stuks voor de dames; 500 paar sokken. Vooral die laatste verslijten nogal snel. Dat komt o.a. doordat de meeste bewoners op oude afgetrapte schoenen rondlopen. Daar hebben we ook aan kunnen werken: 114 paar nieuwe schoenen. Ze zijn gekocht met de bestellijst in de hand en het keurend oog en de tastende handen van twee Ina´s. Dan hebben we ook nog de aanschaf kunnen regelen van orthopedische schoenen voor 3 bewoners met ernstige voetafwijkingen.

Ernstige voetafwijking

Daarvoor moet dit drietal nog naar de schoenmakerij in Minsk, want deze speciale schoenen worden op de voeten van de toekomstige dragers gemaakt en dan moet je wel de voeten bij de hand hebben.

Tatiana, die als vrijwilligster de dagbesteding opzet, heeft hulp gekregen van Anna. Anna wil de creativiteit van de bewoners verder aanboren door een houtsnijwerkgroep op te zetten. We hebben al een paar beiteltjes aangeschaft - alles wat we in Minsk te pakken konden krijgen. Een van onze kontaktpersonen en vertrouwensman in Minsk, Vladimir, zal zorgen dat er een complete set gereedschap komt.

We zijn verder in gesprek met Katja die een tuinproject voor haar rekening wil gaan nemen. Aangezien veruit de meeste bewoners hun leven in het internaat slijten door niets te doen, is het van belang dat er zinvolle dagbesteding gaat komen. Nu is er slechts ´werk´ tijdbesteding voor een klein aantal mensen. Konkreet betekent het tuinproject dat er voor diverse bewoners potentiele dagbesteding komt op die manier.

We hadden o.a. spullen meegenomen in onze koffers om in twee gebouwen een aantal kamers op te vrolijken met wand- en raamversiering. We zijn daarvoor naar de eetkamertjes geweest, maar vooral naar kamers waar de bedlegerigen liggen. Nu kijken zij niet meer naar effen muren, maar naar een kleurrijke bloem, een prachtige vogel of een vlinder die we erop geplakt hebben.

Kleurrijke wanden

Tatiana heeft behalve allerlei spulletjes voor haar handwerkclubje tevens de (gevraagde) stoomstrijkbout gekregen.

Behalve dat de Ieren steeds weer verder komen met het verbouwen van ruïnes naar woongebouwen, gebeurt er ook op andere gebieden van alles. Zo is één van de verpleegsters pas geslaagd voor de basiscursus fysiotherapie. Ons volgende doel wordt om wat basismateriaal voor haar werk te kopen, er is al ruimte voor vrij gemaakt, nu de apparatuur nog....

Een Nederlandse psycholoog met wie wij kontakt hebben, geeft regelmatig cursussen in Minsk. Daarvoor moeten de deelnemers Engels kennen. Eén van de verpleegsters gaat nu een stoomcursus Engels volgen zodat zij straks aan cursussen en conferenties mee kan doen en nieuwe inzichten op Tarasiki kan brengen. Het cursusgeld komt voor de helft van Vladimir en voor de helft van onze stichting.

Sinds januari werkt de psychologe, Nadjezjda, officieel op Tarasiki. Tot onze grote vreugde zaten er al minder mensen in de isoleercellen. De allergrootste verrassing was dat dankzij de goede aanpak van Nadjezjda een van de bewoners binnenkort zelfstandig buiten het Dom-Internaat kan gaan wonen. Olga, zie foto hieronder, is een voorbeeld van iemand die na 3 jaar in de isoleercel te hebben doorgemaakt (i.p.v. de gebruikelijke 1 tot 2 uur hier in Nederland!) weer naar buiten mag. Tatiana gaat met heel veel liefde en geduld met haar schilderen, leuke werkjes maken en terwijl ze zingt voor haar komt iets meer van de Olga naar ´buiten´ die God in haar bedoeld heeft....

Olga

Dat de ontwikkelingen zo snel en zo voorspoedig zouden verlopen, dat hadden wij nog niet durven hopen! We zijn daar dan ook enorm dankbaar daarvoor.

In de maand maart van dit jaar hadden we wederom een deel van een grote vrachtwagen gehuurd om spullen naar Tarasiki te brengen, waaronder een hometrainer en een massagetafel voor de fysio, twee naaimachines en een doos flanelplaten+bord voor de dagbesteding, 100 nieuwe matrasbeschermers voor de (in totaal 104)nieuwe bedden+dito matrassen die we inmiddels al hadden gekocht, nieuwe afvalemmers. Die spullen waren tijdens ons bezoek nog niet door de douane vrij gegeven. Dat is inmiddels gebeurd.

U ziet, er zit goede vooruitgang in de zaken op Tarasiki. Er wordt hard gewerkt om het leven voor de bewoners meer betekenis te geven, om ze kansen te geven zich te uiten, zelfs om zich te ontplooien. Het in ieder geval leefbaar(der) proberen te maken. Wat zou het toch geweldig zijn als het internaat een plek zou mogen worden waarin ieder mens als volwaardig wordt gezien en als dusdanig behandeld gaat worden. Geen uitzichtloze, hopeloze ´gevangenis´, maar een zinvolle leefbare plek. Voorlopig hebben ze onze hulp nog hard nodig om het zover te krijgen, tegelijkertijd toch prachtig om te zien dat er zegen rust op onze gezamenlijke inspanningen.

Wat is nodig om die doelen te realiseren? Allereerst gebed, maar natuurlijk ook onmisbare nodige financiële ondersteuning, wat het mogelijk maakt om dit allemaal te kunnen doen.

verslag van het bezoek aan Minsk en Tarasiki van 8-21 oktober 2009

Van donderdag 8 oktober tot en met woensdag 21 oktober ben ik op reis geweest naar Tarasiki en Minsk. Daar zitten de reistijden per trein bij. Ik heb het Dom Internat in Tarasiki bezocht van maandag 12 t/m woensdag 14 oktober. Daarna heb ik deelgenomen aan de Chernobyl Continuity Conferentie in Zdanovitsjy aan de rand van Minsk. Hier een deel van mijn belevenissen.

Het weekend hebben Margarita en ik o.a. gebruikt om uit te vinden hoe ik in Zdanovitsjy terecht kan komen en waar precies de conferentie plaats zal vinden. Bovendien moest ik voor de registratie nog een verzekering afsluiten en dat valt niet mee. Lang zoeken naar een verzekeringskantoor dat open is en de juiste verzekering aanbiedt. Uiteindelijk is het allemaal gelukt.

Op maandag brengen Vladimir en z'n zoon Sasja me samen met de tolken Masja en Zina naar Tarasiki. We beginnen daar met een uitgebreid gesprek met Nadjezjda (de psychiater) en Larisa (hoofd verpleging), even later gevolgd door een lang gesprek met Viktor Ivanovitsj (de direkteur).

Larisa is bijzonder blij met de verbandmiddelen. Er zitten dingen bij waar ze in Barysau niet zomaar aan kunnen komen en dan hebben we het nog niet over de prijs. Ook de pampers zijn zeer welkom. Ze laat op haar kamer twee aangebroken pakken zien. Die zijn van twee bewoners individueel: gekocht door familieleden van hen om te zorgen dat er voor hun wat extra pampers zijn.

We bespreken o.a. de volgende punten:

1. De spullen die Jan Kuijpers in het voorjaar afgeleverd heeft. Alles was bruikbaar en is in gebruik. Alleen geen dekens meer sturen, want die zijn er meer dan genoeg.
2. De schoenen die we in het voorjaar gekocht hebben. Alle bewoners hebben nu goeie schoenen. Ik zie later ook veel bewoners die ze dragen. De meeste ervan konden wel wat schoensmeer gebruiken.
3. De drie bewoners en hun orthopedische schoenen. De overheid heeft ervoor betaald. Over de orthopeed blijkt een misverstand in het spel geweest te zijn. Nadjezjda en Larisa hebben in het voorjaar geantwoord op mijn vraag of Alexander Volosjenjoek niet eens naar de voeten moest kijken, dat dat niet nodig was. Ze zeiden dat omdat er een procedure gevolgd ging worden waarin zo'n onderzoek door een orthopeed als opgenomen was. Maar als het erom gaat Alexander uit te nodigen om op Tarasiki te komen en ook deze drie bewoners te onderzoeken, dat zouden ze bijzonder op prijs stellen! Deze drie bewoners krijgen van ons speciale schoenen voor de winter.
4. Onze plannen voor volgend jaar:
1. Scholing en training:
   • Nadjezjda zou graag haar Engels op willen frissen.
   • De trainingen die door Jan Schrurs opgezet zijn. Nadjezjda en Larisa willen daar graag aan mee doen.
   • De fysiotherapie:
     Het blijkt dat er gemakkelijk een misverstand rond de term fysiotherapie kan ontstaan. Zij maken namelijk onderscheid tussen medische en sportieve. De sportieve gebruikt hometrainers, loopplanken, gewichten, massages, enz. De medische gebruikt de twee apparaten die zij hebben staan: van die dingen met elektroden en ultrasoon geluid. Daar heb je inderdaad maar een kleine ruimte voor nodig. De apparaten die er staan ogen erg uit de tijd. Ik heb het gevoel dat dat altijd met die ´Russische´ apparaten is, maar nu heb ik echt gelijk, aldus de twee. Ik vraag ze een brief te maken waar wij mee naar Stichting Bisschop Bekkers kunnen om subsidie voor nieuwe. Ook moet Zjenja met een lijstje met apparaten komen die ze voor de ´sportieve´ fysio nodig hebben, met Wit-Russische prijzen erbij.
2. Bezigheidstherapie en creatieve therapie:
   We willen de bezigheidstherapie en de creatieve therapie verder steunen. Dat wordt toegejuicht. Ook al is deze therapie nog niet in het gewone beleid ingebouw, beginnen ze blijkbaar te zien hoeveel ze voor de bewoners betekenen. Het gaat hierbij ook om het tuinprojekt van Anna en Katja waarbij een deel op verhoging aangelegd wordt zodat de rolstoelers ook een ´eigen´ stukje kunnen bewerken. Een vijver is vooral de aangelegenheid van Anna en de bloemen meer van Katja. Ik benadruk dat het goed is voor de bewoners die dat willen en kunnen om op deze manier iets te krijgen waarvoor zij de zorg dragen. Anna vraagt later of wij volgend jaar geld hebben om een grote lap waterdicht vijvermateriaal te kopen voor de bodem. Als we geld hebben kopen we dat. De bloembakken op hoogte voor rolstoelers en mensen die moeilijk krom kunnen moeten we ook proberen te sponseren. Voor Tatiana zullen we steeds geld opzij zetten. Helaas hebben we voor de houtbewerkingsclub van Anna niet meer beitels te pakken kunnen krijgen. We kunnen ze het beste via het internet bestellen.
3. De keuken:
   We gaan dit keer allebei de diepvrieskasten vervangen. Ik vraag hoe het zit met die ladenkast die het eten warm moet houden. Dat blijkt meteen een oven te zijn, die het nog doet. En waaruit meer dan de helft van de warmte ontsnapt? Ja, dat wel. Nou, waarom die dan ook niet meteen vernieuwen als dat via dezelfde firma kan? Doen! Morgen naar Minsk.
4. Persoonlijke hygiëne van de bewoners:
   Ik breng dit voorzichtig ter sprake. Ze vertellen me dat de bedlegerigen elke dag gewassen worden. De anderen gaan eens per week in bad. Ik vraag waarom niet vaker? Nou, zoveel mensen in bad doen vergt veel tijd en douches zijn er niet.... Ik dacht toch dat ik die op een eerdere foto gezien had: de Ieren hebben foto´s gepubliceerd van de douches voor en na behandeling. Er zijn een aantal vrouwen die heel graag wat meer aan hun verzorging doen, maar daar is geen geld voor. Tatiana zal daar nog met mij over praten. Ik merk op dat er t.o.v. mijn eerste bezoek wel een hoop vooruitgang gemaakt is, want de lucht is een stuk frisser.
5. De lange brief van Ingrid van der Lubbe:
   Nadjezjda heeft de brief gelezen en ze is er van onder de indruk. Ze wil Ingrid graag ontvangen en alle nuttige en toepasbare dingen leren en uitwisselen. Ze kijkt er naar uit om dingen te bespreken met deskundigen van elders. Ingrid is op elk moment welkom.
6. Klamboes:
   Het gaat om horren om voor ramen te zetten. Voorwaar met het moeras als buur geen overbodige luxe. Misschien dat we daar volgend jaar geld voor vrij kunnen maken? Op dit moment speelt het probleem niet meer. Het komt pas volgende zomer weer kijken. We moeten dan voor we naar Tarasiki vertrekken van thuis uit al aandringen op een soort ´begroting´ voor de horren. Dan kan het sneller afgewikkeld worden. Als er een begroting van een bedrijf is wordt het makkelijker: bestellen, betalen en laten installeren. Het toezicht is dan eenvoudig.
7. Matrasbeschermers:
   Of ze die nog een doos kunnen krijgen. Met 50 sts erbij loopt alles prima. De beschermers zijn fantastisch. Ik geef dat aan Maria door, zodat die ze kan kopen en met Jan meegeven.
8. Kontakt met Internat No.3 in Navinki:
   Voorzover Nadjezjda en Larisa weten is dat er helemaal niet meer geweest. Ik benadruk dat dit kontakt veel voor hen kan betekenen.
9. Tandarts:
   Een tandarts uit Nederland mag gerust op bezoek komen. Hulp kan hij alleen bieden als hij kunstgebitten kan maken en plaatsen. De ´eigen´ tandarts kan alle andere dingen zelf af, maar dit kan hij niet. Een Nederlandse tandarts zou trouwens waarschijnlijk niet met de aanwezige apparatuur overweg omdat die niet bepaald modern is. Een tandtechnieker met zijn eigen apparatuur en materiaal zou het beste zijn. Of geld om het allemaal in WR te regelen.
10. Fytotherapie:
    Nadjezjda is met een aantal bewoners met fytotherapie begonnen. Nadjezjda zegt dat ze erg positief is over het resultaat. Later hoor ik hetzelfde van Natasja die een van de gelukkigen is. De vraag is of ik nog wat thee bij kan kopen - hij is duur en ik denk dat hij buiten de reguliere medicijnvergoeding valt - plus wat bekers. Dat gaan we morgen doen.

Na de besprekingen:
Zina en Masja zijn helemaal in als ze het versieringsmateriaal zien en ze vragen of we niet meteen een paar kamers op kunnen gaan vrolijken. Dat doen we, in het damesgebouw. Natasja en Anna zijn erbij en onvermijdelijk komt er op hun kamer ook nog iets meer op de muur. Het meeste gaat echter naar hele kale muren in andere kamers.

Dinsdag 13 oktober
We gaan naar Minsk voor de koelkasten en de oven, en voor een lamp voor de projektor van Zjenja. Die is kapot en nu kan hij geen beelden meer tonen bij zijn ochtendwijding. In heel WR is er volgens Zjenja maar één zo'n lamp te krijgen, bij een firma in Minsk. Zjenja wil het voor de bedlegerigen mogelijk maken zijn bijeenkomsten in eigen gebouw via een TV-netwerk te volgen. Dat is ook goed als het erg slecht weer is en veel mensen niet zo goed naarbuiten durven. De Ieren hebben toegezegd dat ze voor de leidingen zullen zorgen. Zjenja moet dan nog aan 10 toestellen zien te komen. Die kosten 535.000 roebel per stuk. Ook zou hij voor €2000 in Duitsland een busje willen kopen waarmee hij met een groep bewoners tegelijk kan rijden. Hij wil een sportteam van bewoners samenstellen en er dan op uit trekken! Al met al zijn we een uur of 6 in de weer geweest.

Woensdag 14 oktober
Inna blijkt gisteren de registratie voor mij gedaan te hebben. Alles mooi in orde. Vandaag wordt het begin gemaakt met een nieuwe waterput. Ze gaan nu tot 60 meter om schoon/schoner water te krijgen. Wat we allemaal gekocht hebben? Kruiden en bekers voor de fytotherapie. Heel veel incontinentiemateriaal en verbandmiddelen. Zeep, crême, tandpasta (ze krijgen steeds tandenborstels zonder tandpasta!), thermoskannen, koffie en thee, een ladenkast, twee paar winterschoenen, materiaal voor de creatieve therapie, enz. Er ging weer een hele dag mee om. We hebben eigenlijk haast, want 's avonds is er receptie op de Britse ambassade. Maar je kunt haast hebben wat je wilt, er zal eerst gegeten worden. Niet zo erg want sinds het ontbijt hebben we nog geen slok water meer gehad. Het vervelende is dat als we uiteindelijk klaar zijn, we zonder fatsoenlijk gedag te kunnen zeggen het terrein afrennen en in de auto springen en met de dubbele snelheid van die van Zjenja gisteren richting Minsk.

De receptie als inleiding op de conferentie is een ontspannen gebeurtenis, tenminste als je eenmaal door de kontrole heen bent. Plezierig om al een heel stel congresgangers te leren kennen, o.a. Michael Rye; en oude bekenden te ontmoeten: Ludmila Tagai. De ambassadeur blijkt een aardige vrouw van rond de 40 te zijn, die al diverse funkties in Rusland heeft gehad en zodoende goed Russisch spreekt.

Donderdag 15 oktober
Op de conferentie is een van de eerste die ik zie Ria Schraverus uit Helvoirt. Ze is een dag hier en dan moet ze weer voor haar weeshuizenprojekt aan de slag. Nadjezjda en Larisa zijn er ook. Tussen de bedrijven door zijn we steeds samen, zodat we nog het een en ander kunnen bespreken. Er zijn altijd vragen te stellen en ideeën te opperen.

Het doel van de conferentie is: het bevorderen van een betere aanpak, communicatie en netwerken. De meeste Britse groepen hebben al doel het organiseren van zomerkampen en opvang in pleeggezinnen voor jongeren (respite holidays), de meeste Wit-Russische om kinderen zolang mogelijk in gezinnen te houden en niet in weeshuizen of tehuizen voor gehandicapten.

Bijvoorbeeld Steve, die begonnen is als Samaritan´s Purse die kerstkadootjes bezorgden voor kinderen in Oost-Europa. Nu heeft hij de stichting One Child One World, speciaal voor WR. Valeria van Medicine and Chernobyl doet veel aan rehabilitatie van gehandicapte kinderen. Ze hebben speciale programma´s voor kinderen met talent. Ze ondersteunen weeshuizen, scholen en grote gezinnen. Galina Joeskevitsj uit Dzerzjinsk die werkt met kinderen van 3 - 15 voor medische en sociale rehabilitatie. Elena Sjilkina vertelt over het rolstoeldansen. Als één na laatste vandaag Loedmila Nazarowa en Loedmila Anisjoek van het kinderhospice te Slonim.

Als laatste spreker van vandaag mag ik onze stichting Parels van Tarasiki presenteren. Zina vertaalt. Het is lastig als je eerst op 25 minuten gerekend hebt en vlak voor vertrek te horen hebt gekregen dat het er maar 20 zullen zijn en dan hier in het programma te zien dat het er maar 15 zijn, waarbij je dan ook nog moet rekenen op de tijd voor de tolk en het feit dat vorige sprekers de zaak een beetje uit hebben laten lopen. In dit spanningswerk heb ik geen tijd voor uitgebreide statistiek of analyses. Het hart krijgt het woord en later blijkt dat het woord als een mes veel harten pijnlijk getroffen heeft. De meerderheid van de aanwezigen voelt en lijdt een beetje mee. Later blijkt dat Nadjezjda en vooral Larisa ook pijnlijk getroffen zijn, vooral door mijn openhartigheid. Ik begrijp het, want het is tenslotte hun werkplek. Maar ik heb in het tweede deel van m'n verhaal toch de vooruitgang benadrukt?! Dat is zo, ja. Ik krijg nog een kans tijdens de voorstelronde (nog niet iedereen is aan het woord geweest) voor de workshops. Ik verzeker de mensen dat er geen misverstand over moet bestaan: Ik hou van Wit-Rusland, van de mensen, en helemaal van de mensen die wonen en werken in het Dom Internaat van Tarasiki. Zo te horen heeft iedereen dat allang begrepen!

Tijdens de workshops daarna wordt er veel aandacht besteed aan de dagelijkse problemen waar we als vrijwilligers mee te maken krijgen. Voor veel groepen is dat de douane en de grensformaliteiten. De ene keer gaat alles enorm soepel, de andere keer is het een grote blokkade. De douane doet zijn ding zoals het hun goed dunkt; maar terdege rekening houden met vrijwilligers - onze chauffeurs - die er hun tijd en salaris aan opofferen om hun landgenoten te helpen zou niet fout zijn.

Vrijdag 16 oktober
Nadjezjda en Larisa brengen een schriftelijk verzoek mee voor vervanging van twee apparaten voor de medische fysiotherapie.

De eerste presentatie is van Irina Soborova en het gaat over weeshuizen. De regering heeft aangekondigd dat binnen 5 jaar alle weeskinderen uit de huidige weeshuizen moeten zijn en in een familie of in een gezinsvervangend tehuis opgenomen moeten zijn. Er zitten nu nog zo'n 9.000 kinderen in staatstehuizen. Dit zal niet lukken zonder de steun van allerlei NGOs die nu al heel veel werk op dit terrein verrichten.

Antoinette Ferraro - Friends of the Belarusian Children´s Hospice (UK). Zij hebben in Vera's House het belangrijkste hospice-gebouw in Minsk. Ze organiseren een zomerkamp. In het hospice veel aandacht voor fysiotherapie, multi-sensory room (snuffelruimte?) en speltherapie. Vrouwen die ten tijde van Tsjernobyl kinderen waren, krijgen nu zelf gehandicapte kinderen: afwijkende organen, geestelijke beperkingen.

Ludmila uit Slonim. Hun aandacht gaat naar palliative zorg en steun aan de familie: psychologisch, financieel en sociaal. Ze hebben nu 63 mensen onder hun zorg (kinderen plus familieleden). Het zijn allemaal sociaal problematische gezinnen. Hun motto: doe goed en spreek erover en dromen worden waar. Ze worden geholpen door de Britse organisatie Hearts, Hope and Help.

Tracey McDonald en Rhys Watkins van Chernobyl Children´s Project UK (West Pennine Group) vertellen over hun ervaringen van 3 jaar gastgezin te zijn voor Katja en Mila. De twee meisjes zijn nu 15 geweest en mogen niet meer met het programma meedoen. Tracey en Rhys bezoeken nu de gezinnen van Katja en Mila. What is it like to host? It´s all about the children! Een presentatie zonder opsmuk, met een vleug humor gebracht en recht uit het hart. En wat voor harten!

De laatste presentatie gaat over het English Cultural Centre in Vitebsk. Iets totaal anders. Kinderen leerden grammatika en woordjes, maar niet om Engels te spreken. Daarom is Svetlana met een spreekvaardigheidsclub begonnen. Ze hebben nu zo'n 80 leden.

Een korte workshopronde - de twee zelfde thema´s als gisteren, maar nu door de andere groepen - en een vragen ronde. Mijn vraag over de website: nu is die in het Nederlands en in het Engels. Heeft het zin die ook in het Russisch te maken? De aanwezige WR zeggen JA.

De liefhebbers worden door een bus afgehaald om naar School Internaat No.5 te gaan. Daar worden we op traditionele wijze ontvangen met brood en zout, een concert door de leerlingen en leraren, en een volle tafel eten. Het is er erg gezellig.

Zaterdag en zondag
Een gesprek met Vladimir. Hij geeft de betalingsoverzichten voor de Engelse lessen van Lilia en bespreken lessen voor Nadjezjda.

Maandag 19 oktober
Na een ´technische´ bespreking bij Natalia naar BelAPDIiMI, een typische afkorting die staat voor Wit-Russisch associatie voor hulp aan kinderen en jongeren met handicap. Ze bestaan dit jaar 15 jaar. Hun hoofddoel is gehandicapte kinderen en jongeren als het enigszins kan in gezinnen op te laten groeien. Ze zijn werkzaam in heel WR, ook in Zjodina en Barysau. Hun webadres: www.belapdi.org. Al te snel is de tijd om en moet ik gaan, of ik wil of niet. Ze hadden me nog een van hun gezinsvervangende huizen willen laten zien, maar dat moet wachten op een volgende keer. Ik begrijp dat de mogelijkheid bestaat om een gezin te adopteren.

Dinsdag en woensdag
De avond besteden Margarita en ik aan het nabespreken van mijn bezoek en het pakken van mijn koffers. Dinsdagochtend om 04.45 opstaan, aankleden, ontbijten en met de taxi naar het station. De trein rijdt voor als we op het perron aankomen. Als ik geinstalleerd ben nemen we afscheid. De reis is voorspoedig. Ik heb de hele coupé voor mezelf. Luxe! De andere ochtend in Düsseldorf wacht ik geen twee uur op de ICE naar Utrecht, maar zoek ik de trein richting Viersen op. Die vertrekt na ruim een kwartier. In Viersen na 10 minuten de trein naar Venlo. Daar wacht de volgende trein, die precies om 10 uur in Eindhoven aankomt. Maria komt me op het perron al tegen. En om half 11 veilig thuis!

Verslag van het bezoek aan Minsk en Tarasiki - juni 2010

Een belangrijke opmerking vooraf. Het bleek dit keer nog veel sterker dan de vorige keer dat het erg jammer is als je zo'n bezoek in je eentje aflegt. Je wordt dan zo in beslag genomen door de dingen die gebeuren moeten - in mijn geval overleg en voor aankopen doen - dat je niet aan dat andere, minstens zo belangrijke punt toekomt: rondkijken en praten met de bewoners om dat kontakt te onderhouden en zelf een beetje te zien hoe het werkelijk draait. Als je met z'n tweetjes bent, kun je de rollen wat verdelen of afwisselen.

Op vrijdag, 11 juni naar Tarasiki.
Margarita gaat mee als tolk. We worden op de kamer van Tatiana Osinina door haarzelf ontvangen. Zjenja en Nadjezjda komen daar ook. Er worden verzoeken gedaan om spullen aan te schaffen, o.a. ondergoed. Dat zullen we later doen, want er is nu geen tijd om naar Zjodina te gaan. Deze dag is allereerst bedoeld om de zaak te verkennen en daarna om de rest van de tijd te plannen.

Er is een vrouw op Tarasiki komen wonen die als naaister is aangesteld. Ze heet Tatiana en kan lang niet alles maken met de oude machine waar ze het nu mee moet doen. Ze zou er eentje met overlock moeten hebben. Ze wil nieuwe bedspreien maken, maar ook kleding van de bewoners herstellen.

Er is nu één droogtrommel die het doet. Door alle overuren vertoont deze trommel af en toe kuren. Een nieuwe kost zo'n 1200 euro. Dat zal najaar worden, lijkt me. Wel een mooi en geschikt doel om gericht geld voor in te zamelen....

Nadjezjda heeft twee adressen waar we de twee fysioapparaten namens Stichting Bisschop Bekkers aan kunnen schaffen. Ze heeft met beide al kontakt gehad.

Ze heeft twee bewoners ontdekt die schoenen kunnen repareren. Dat is nu net iets om spul voor aan te schaffen: nuttig werk voor twee man en voordeel voor alle lopende bewoners! Ook daar heeft Nadjezjda een adresje voor gevonden in Minsk.

Ze vraagt ook of we 5 plastic tafeltjes kunnen kopen voor bedlegerigen zodat ze in bed kunnen eten.

Alle verbandmiddelen die ik meegebracht heb zijn nuttig en welkom. Alleen de spuiten - zonder naalden - van meer dan 20 ml zijn onbruikbaar. Gelukkig had ik maar 2 stuks meegenomen omdat ik er zelf m'n twijfels bij had.

's Middags in Minsk gaan we naar het Rode Kruis. Zij hebben voor m'n humanitair visum gezorgd. We maken een afspraak voor volgende week dinsdagochtend 10 uur voor een verder gesprek, vooral over nadere samenwerking.

Weekend
Dit wordt besteed aan de registratie, die ons toch nog 3 uur kost, en wat rust. Er heerst in Minsk een hittegolf. Ik trek er nog even alleen op uit: anti-muggenspul dat ik Natasja op Tarasiki beloofd heb.

Na het weekend regent het af en toe.

We hebben onze tweede ontmoeting bij het Rode Kruis, waar we ontvangen worden door Olga Lukasjkova, hoofd internationale kontakten en Mikolai Andreev, 2e secretaris.
Ik heb kort toegelicht waar onze stichting voor staat en dat wij voor de papieren zorgen die Jan Kuijpers nodig heeft om zijn spullen voor (vooral) Sloetsk langs de douane te krijgen. Een samenwerkingsovereenkomst tussen het Rode Kruis en de Parels van Tarasiki zou een groot voordeel zijn.
Olga gaat op basis van onze samenwerkingsovereenkomst met Tarasiki een nieuwe tekst schrijven.

Mijn vraag is wat onze stichting voor het Rode Kruis kan betekenen?
Mikolai Andreev stelt dat er op hoog bestuurlijk nivo voldoende kontakten bestaan.
Wat ze zoeken zijn kontakten van praktische aard, met lokale Rode Kruisverenigingen in Nederland. Geen woorden, maar daden. Hij schetst iets van de kontakten en van het werk van het WR Rode Kruis in het algemeen. Hij noemt bijvoorbeeld de aktiviteiten van het Oostenrijkse Rode Kruis voor gehandicapte kinderen in Grodno, de wijkzusters die namens het Rode Kruis overal in WR werken, de organisatie Europa-Kinderhulp. In dorpen, maar ook in steden werkt het Wit-Russische Rode Kruis veel met ouderen en eenzamen.

Op het ogenblik hebben ze dringend behoefte aan:

• een paard,
• een scanner voor schildklier (bereik: 50.000 mensen) - Tsjernobyl sleept nog na,
• draagbare apparatuur voor bloedtesten,
• een minibus voor dit werk.

Wat ze niet nodig hebben zijn medicijnen.
We spreken af dat we volgende week weer kontakt hebben met Olga, die dan een CD met gegevens en als het lukt een voorstel voor de samenwerkingsovereenkomst klaar heeft.

Dan naar MedTechnika, zoals de naam al aangeeft, een firma die in medische apparatuur handelt. Ze hebben voor ons een fysioapparaat te koop. De zaak ligt aan de andere kant van de stad, tegenover de nieuwe Nationale Bibliotheek. Het apparaat wordt door de firma zelf naar Tarasiki gebracht en geinstalleerd.

Vervolgens de naaimachine. Margarita weet een goede winkel. Naaimachines met overlock bestaan niet. Ze hebben naaimachines die van alles kunnen, inclusief namaak-overlock en ze hebben overlock-machines die verder niks kunnen. De laatste kosten 1,3 miljoen of meer. Bellen met Tarasiki en we komen er uit: ze hebben liefst een naaimachine met namaak-overlock en veel andere funkties. Die kopen we en daarbij nog garen e.d. Om half 6 zijn we thuis met onze handel en begint het bellen om afspraken voor de volgende dag te maken.

We zijn naar Barauljany geweest. Daar moesten we het tweede fysioapparaat kopen. In een gebouw met daarin een aantal firma's en één daarvan verkoopt ons apparaat. Ze blijken het in verschillende varianten te hebben en we bellen met Nadjezjda welke we moeten hebben. We betalen en krijgen het apparaat mee, met papieren en garantiebewijs. Het apparaat wordt, in tegenstelling tot het andere dat uit Moskou komt, ter plekke gemaakt. We gaan tevreden met het apparaat naar huis.

Dan de schoenlapperij, met bus 40 naar Nemiga en vandaar met de metro. We zoeken en vragen maar zelfs bij het plaatselijke postkantoortje weten ze niet waar gebouw B staat. Het kost ons ruim een half uur voordat we het eindelijk hebben. Onderin het gebouw is de winkel. We kopen zolen, garen, spijkers, lijm en verdunner en nog meer. Een leest hebben ze niet op voorraad, maar zondag komt er iemand die er een kan maken en daar zullen ze ons over opbellen. We krijgen nog een beetje extra garen kado en 15 kilo zwaarder gaan we weer naar buiten.

Op donderdag gaat Vladimir mee naar Tarasiki.
Op Tarasiki is een inspektie aan de gang: medici van her en der zijn druk in gesprek verplegend personeel. De direkteur Viktor Ivanovitsj hoeft daar niet steeds bij te zijn en hij ontvangt ons hartelijk.
Het gesprek met gaat eerst en vooral over hoe het best de papieren, schenkingsbrieven, in te vullen of op te stellen. Als een buitenlandse instantie, zoals onze stichting, dingen geeft gaan die in elk geval voor 4 weken het depot in. voordat er toestemming afkomt om ze te gaan gebruiken. Als een Wit-Russische privé persoon iets schenkt worden de spullen hooguit 2 weken opgeslagen. Vladimir zal dus de schenkingsbrieven op zijn naam zetten. Maar ik krijg wel een duidelijke ontvangstbrief.
Uiteindelijk vertrekken we met een verlanglijst onder leiding van een van de personeelsleden, Maksimova, naar Zjodina. In Zjodina kopen we vooral kleding, veel ondergoed en sportbroeken. Maar op een andere plaats ook spaden en veel spul voor Tatiana en haar dagbesteding.
Terug gaat alles - behalve de spullen voor Tatiana - het depot in. Vladimir schrijft z'n schenkingsbrief, en om 5 uur rijden we aan. Ik had een van de bewoonsters, Ljoebow beloofd douche-creme voor haar te kopen. In de winkel wist ik niet meer wat en heb ik sjampo gekocht en die kan ik niet meer vinden.... Ik beloof haar m'n best voor haar te doen en de volgende keer het goede mee te brengen.
De sjampo vind ik 's avonds in m'n rugzak terug. Margarita heeft nog een nieuwe pot douche-creme staan die we zaterdag voor Ljoebow meenemen.

Op vrijdag ben ik om half 1 bij Vladimir op z'n kantoor. We maken de balans op van wat hij voor ons uitgegeven heeft, o.a. aan Engelse les, en wat hij voorgeschoten heeft. Zo zetten we de financieën weer recht.
We bellen met Nadjezjda over de lijst die ze gegeven heeft, om wat toelichting en volgorde.
Daarna spreken we af waar Vladimir achterheen zal gaan en wat rest is voor mij (en Margarita).

Naar bedtafeltjes voor Nadjezjda gezocht, maar niks gevonden.

Met Jan Schrurs afgesproken dat we heel vroeg naar Tarasiki zullen gaan.
Nadjezjda zal op zaterdagochtend aanwezig zal zijn.

Die zaterdag wordt een belangrijke dag.
Om 6 uur op. Ontbijt en om half 8 naar de Matrjosjka waar ze ons oppikken. Ze zijn Jan, Jozef en Ina (van de Pedagogische Universiteit, P.U.). Op het kamertje van Tatiana ontmoeten we Nadjezjda, en even later Anna.
Het is een heel interessant en inspirerend gesprek, vooral over wat er in de praktijk mogelijk is.
De afspraken zijn als volgt:

• begin oktober videotraining, met verplegend personeel en een paar bewoners;
• over totale kommunikatie;
• eerste groep 6 à 8 personen.

Daarnaast gaat de P.U. proberen een 'miracle day' te organiseren, waarop de hele dag met de bewoners van allerlei aktiviteiten ondernomen zullen worden en die voor hun de topdag van het jaar zal worden.

Anna heeft een briefje met 2 adressen in Minsk voor vijverbekleding. De vijver wordt zo dat er niemand in kan vallen en verdrinken. Daar kunnen we gerust op zijn!
Beitels zijn nog steeds nodig, maar pas in het najaar begint ze die club weer.
De spullen van Marga die ik de vorige keer meegebracht heb zijn allemaal heel nuttig en in gebruik. Helaas is er geen tijd om even rond te kijken. Uit de grote kamer er naast klinken vreugdekreten: de 'kleine' Natasja is jarig. Ze wordt 26 en wordt net met stoel en al 26 keer de lucht in getild.
Ljoebow haar sjampo en douche-creme gegeven. Ze is er ontzettend blij mee.

Terug in Minsk gaan we eerst op zoek naar bedtafeltjes en 2 kleine tafeltjes voor de twee fysioapparaten. We vinden 1 bedtafeltje. Marga moet maandag bellen, dan weten ze of er meer geleverd kunnen worden.
Om goed half 3 zijn we thuis en drinken we thee.
De huisarts van Margarita zou komen. Hij wilde weleens met een Nederlander praten over 'vrijheid'. Ik kijk er naar uit, maar helaas belt hij af: hij is van z'n werk ziek naar huis gegaan - koorts.
Het is fris en het regent af en toe. Op Tarasiki was het warmer en scheen de zon.

Zondag is grotendeel rustdag. Om 10 uur ontbijt. Het is warm, maar er dreigt af en toe een buitje.
Ik maak m'n berekeningen en samen met Margarita de planning voor morgen.
Vladimir komt ons om half 2 ophalen. We eten bij hem en Maryna. Het is ouderwets gezellig.

Maandag is de laatste volle werkdag. We hebben afgesproken dat ze uit Tarasiki met een busje hier komen, want dan kunnen ze de koelkast waar Nadjezjda om gevraagd heeft meteen ophalen. We hebben die zaterdag een mooie gezien en zelf goedgekeurd. Er zit zoals gevraagd een diepvrieskastje bovenop. De kast is bestemd voor de medische afdeling om bepaalde medicijnen en apparaten in te bewaren. Bovendien kunnen er bloedmonsters e.d. in bewaard blijven.
Met het busje kan dan ook de lap zeil voor de vijver mee, als we daar een adresje voor kunnen vinden, want de adressen die Anna opgegeven heeft hebben helemaal geen zeildoek.
Als we dan ook nog de leest hebben kan alles tegelijk naar Tarasiki.
Na veel gebel blijkt het busje pas morgenochtend te kunnen komen. Ze beloven dan om 10 uur in Minsk te zijn. Dat is wel de dag dat ik 's middags op de trein moet!

Margarita gaat naar de Doe-het-zelf-winkel bij de bushalte en komt met een paar catalogi terug. Daar vinden we adressen voor vijverdoek in en na een paar telefoontjes hebben we er eentje, redelijk dicht bij: in Navinki. Ze hebben vijverdoek en wel van zulke afmetingen dat die niet gelijmd hoeft te worden. Dat scheelt een hoop geld, want lijm en verdunner zijn prijzig.
Dan telefoon met Medtechnika. Ze hebben tafeltjes en kunnen het ontsmettingsapparaat leveren waar Nadjezjda om gevraagd heeft.
Olga belt: ze heeft de CD klaar, maar het samenwerkingskontrakt tussen het Rode Kruis en Parels van Tarasiki nog niet.
Het is 11 uur en we gaan eerst naar het Rode Kruis de CD ophalen. Olga zal de tekst van de samenwerkingsovereenkomst later mailen. Ondertekening kan ook op afstand en het getekende exemplaar kan gescanned en verstuurd worden.

Naar Medtechnika. We kopen het ontsmettingsapparaat en 2 tafeltjes. Wel eerst gebeld met Nadjezjda om te weten of de tafeltjes van metaal en glas mogen zijn.
De spullen zullen door Medtechnika afgeleverd worden; maar het apparaat niet verder dan Barysau. Het is nogal groot en ze moeten het zelf in Barysau af komen halen.

Om de hoek tikken we nog eenzelfde bedtafeltje op de kop als de vorige.
Om 10 voor 4 zijn we weer thuis en drinken we thee en maken de planning voor morgen. Die zit heel strak in elkaar. Een schenkingsbrief op naam van Margarita gemaakt, zodat het spul niet te lang in de opslag hoeft.

Dinsdag zou eigenlijk een rustige dag moeten zijn omdat ik 's middags vertrek. Wit-Russische planningen lopen echter vaak anders.
Om 10 uur een belletje: Zjenja is in Minsk. Wij naar de Matrjosjka. Om kwart voor 11 komen zij er aan, met een oud ziekenbusje.
De koelkast in de winkel tegenover de Matrjosjka hebben we in 3 minuten uitgezocht, maar het kost ze daarna 35 minuten om hem tevoorschijn te halen uit het magazijn en te testen. Intussen kopen we voor Zjenja z'n kerkgangers een theromoskan. Vladimir heeft het bedtafeltje gebracht. Hij komt me vanmiddag naar het station brengen.

Als de koelkast eindelijk in het busje gepast is gaan we naar Navinki. Een eindje voorbij het klooster in een zijweg rechts staan een paar huizen achter muren. Een ervan is ons adres. Het ziet er allemaal een beetje vreemd uit. De lap lijkt ons prima en we kopen hem. Ik vraag ze nog wel de rekening nog eens over te maken, want ik wil er wel het juiste bedrag op.
Zjenja en chauffeur rijden meteen met de spullen terug naar Tarasiki.
Margarita en ik zijn om half 1 thuis.

Om 20 voor 3 is Vladimir er. Het regent als we op het perron komen.
Ik beland in een Russisch rijtuig en deel de coupé met Lilia uit Lida die al 15 jaar in Zuid-Duitsland woont met haar Duitse man.
De Poolse douane is nog nooit zo gemakkelijk geweest.

De reistijden van deze trein zijn wel gunstig: de wielen zijn gewisseld en je zit in Polen als het bedtijd wordt: 10 over 11 (WR tijd, 10 over 10 Ned. tijd) maken we ons bed op en we slapen behoorlijk goed. Om half 6 onze tijd sta ik op.
Het overstappen in Berlijn is geen enkel probleem. Een trein eerder was ook geen probleem geweest.
Ik kom uiteindelijk precies om 5 uur in Eindhoven aan, waar Maria me op wacht.
Om kwart voor 6 stappen we in Zeelst ons eigen huis binnen.